Sau khi chuyển phôi, cơ thể người phụ nữ bước vào giai đoạn vô cùng nhạy cảm, nơi mọi thay đổi dù nhỏ cũng dễ gây lo lắng. Trong đó, hiện tượng bị ho sau chuyển phôi là tình trạng khá thường gặp nhưng lại khiến nhiều chị em băn khoăn, sợ ảnh hưởng đến khả năng phôi làm tổ. Không ít người lo rằng chỉ một cơn ho hay hắt hơi cũng có thể làm “rơi phôi”. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân gây ho sau chuyển phôi, mức độ ảnh hưởng và cách nhận biết khi nào cần lưu ý.
Mục lục
1. Chuyển phôi là gì?
Chuyển phôi là một bước quan trọng trong quy trình thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), trong đó phôi đã được tạo thành từ sự kết hợp giữa trứng và tinh trùng sẽ được đưa trở lại buồng tử cung của người phụ nữ. Thủ thuật này thường diễn ra sau khi phôi được nuôi cấy từ 2–5 ngày, tùy vào chất lượng phôi và chỉ định của bác sĩ. Chuyển phôi là thủ thuật nhẹ nhàng, không cần gây mê, nhưng lại mang ý nghĩa quyết định đến khả năng phôi làm tổ và phát triển thành thai nhi.
Giai đoạn sau chuyển phôi quan trọng như thế nào?
Giai đoạn sau chuyển phôi được xem là “thời gian vàng” trong IVF vì đây là lúc phôi bắt đầu quá trình bám và làm tổ trong niêm mạc tử cung. Bất kỳ yếu tố nào ảnh hưởng đến nội tiết, miễn dịch, tâm lý hoặc sức khỏe tổng thể của người mẹ đều có thể tác động đến kết quả. Trong thời gian này, người phụ nữ thường được chỉ định sử dụng thuốc hỗ trợ hoàng thể, theo dõi cơ thể sát sao và hạn chế các tác động bất lợi như căng thẳng, bệnh lý hay sinh hoạt không phù hợp.
Những thay đổi thường gặp trong cơ thể sau chuyển phôi
Sau chuyển phôi, cơ thể người phụ nữ có thể xuất hiện nhiều thay đổi sinh lý do tác động của nội tiết tố và thuốc hỗ trợ, bao gồm:
- Căng tức ngực, đau nhẹ vùng bụng dưới
- Mệt mỏi, buồn ngủ nhiều hơn bình thường
- Thay đổi cảm xúc, dễ lo lắng hoặc nhạy cảm
- Táo bón hoặc đầy bụng
- Tăng tiết dịch âm đạo
- Xuất hiện các triệu chứng nhẹ như ho, hắt hơi, sổ mũi
Hầu hết các biểu hiện này là bình thường và không nguy hiểm nếu ở mức độ nhẹ.
2. Ho sau chuyển phôi có phổ biến không?
Ho sau khi chuyển phôi là hiện tượng khá phổ biến và thường khiến nhiều phụ nữ lo lắng, đặc biệt trong giai đoạn chờ đợi kết quả đậu thai. Trên thực tế, không ít trường hợp phụ nữ xuất hiện ho nhẹ, ho khan hoặc hắt hơi rải rác chỉ vài ngày sau chuyển phôi. Nguyên nhân có thể đến từ thay đổi nội tiết, tác dụng phụ của thuốc hoặc yếu tố môi trường, chứ không hẳn là dấu hiệu bất thường.
Đa số các trường hợp ho sau chuyển phôi không nguy hiểm và không ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phôi làm tổ nếu mức độ nhẹ và thời gian ngắn. Tuy nhiên, do đây là giai đoạn nhạy cảm, bất kỳ triệu chứng nào cũng dễ khiến người phụ nữ lo lắng quá mức, dẫn đến căng thẳng tâm lý không cần thiết.
3. Ho sinh lý và ho bệnh lý: Cách phân biệt
Việc phân biệt ho sinh lý và ho bệnh lý sau chuyển phôi giúp người phụ nữ biết khi nào cần theo dõi thêm và khi nào nên đi khám.
Ho sinh lý thường có các đặc điểm:
- Ho nhẹ, ho khan, không liên tục
- Không kèm sốt hoặc chỉ sốt rất nhẹ
- Không có đờm hoặc đờm trong
- Thường xuất hiện thoáng qua và tự giảm sau vài ngày
- Không kèm đau ngực, khó thở
Ngược lại, ho bệnh lý thường có các biểu hiện:
- Ho nhiều, ho thành cơn, ho kéo dài
- Ho kèm sốt, ớn lạnh, mệt mỏi rõ rệt
- Có đờm đặc, đờm vàng, xanh hoặc lẫn máu
- Đau họng, đau ngực, khó thở
- Không thuyên giảm dù đã nghỉ ngơi
Ho bệnh lý cần được theo dõi chặt chẽ vì có thể liên quan đến nhiễm trùng hô hấp hoặc bệnh nền, từ đó gián tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe mẹ và quá trình làm tổ của phôi.
4. Nguyên nhân ho sau khi chuyển phôi
1. Thay đổi nội tiết tố (progesterone, estrogen)
Sau chuyển phôi, cơ thể người phụ nữ được bổ sung lượng lớn progesterone nhằm hỗ trợ niêm mạc tử cung. Progesterone có thể làm giãn cơ trơn, ảnh hưởng đến đường hô hấp và tăng tiết dịch ở cổ họng, gây cảm giác ngứa họng và ho khan. Estrogen tăng cao cũng làm niêm mạc mũi – họng nhạy cảm hơn với các tác nhân kích thích từ môi trường.
2. Tác dụng phụ của thuốc hỗ trợ sau chuyển phôi
- Thuốc nội tiết: Các thuốc progesterone dạng uống hoặc tiêm có thể gây một số tác dụng phụ như đầy bụng, buồn nôn, trào ngược dạ dày – thực quản, từ đó kích thích phản xạ ho, đặc biệt là ho về đêm.
- Thuốc đặt âm đạo và thuốc tiêm: Thuốc đặt âm đạo tuy tác động tại chỗ nhưng vẫn có thể ảnh hưởng toàn thân. Một số trường hợp ghi nhận cảm giác khó chịu, mệt mỏi hoặc thay đổi miễn dịch nhẹ, khiến cơ thể dễ phản ứng với các yếu tố gây ho.
3. Dị ứng thời tiết, môi trường hoặc mùi hương
Sau chuyển phôi, cơ thể nhạy cảm hơn bình thường. Những yếu tố như thời tiết lạnh, không khí khô, khói bụi, mùi nước hoa, hóa chất tẩy rửa có thể dễ dàng kích thích đường hô hấp, gây ho hoặc hắt hơi.
4. Nhiễm lạnh, cảm cúm nhẹ
Sức đề kháng của phụ nữ sau chuyển phôi thường giảm nhẹ do nội tiết và tâm lý căng thẳng. Việc nhiễm lạnh, thay đổi thời tiết đột ngột hoặc tiếp xúc với người bị cảm cúm có thể gây ho, sổ mũi, đau họng nhẹ.
5. Viêm họng, viêm mũi dị ứng
Những người có tiền sử viêm mũi dị ứng, viêm xoang hoặc viêm họng mạn tính dễ tái phát hơn trong giai đoạn sau chuyển phôi. Các bệnh lý này thường gây ho kéo dài, nhất là về đêm hoặc sáng sớm.
6. Trào ngược dạ dày – thực quản do thay đổi sinh lý
Progesterone làm giãn cơ vòng thực quản dưới, kết hợp với việc nằm nhiều sau chuyển phôi có thể khiến acid dạ dày trào ngược lên cổ họng. Đây là nguyên nhân phổ biến gây ho khan, ho nhiều về đêm nhưng thường bị bỏ sót.
6. Căng thẳng, lo âu sau chuyển phôi gây kích thích ho
Lo lắng quá mức, căng thẳng kéo dài có thể làm tăng nhạy cảm thần kinh, gây cảm giác vướng họng, ho tâm lý hoặc ho do co thắt nhẹ đường thở. Đây là yếu tố thường gặp nhưng ít được chú ý.
8. Nhiễm trùng đường hô hấp (ít gặp nhưng cần lưu ý)
Dù ít gặp hơn, nhiễm trùng đường hô hấp như viêm phế quản, viêm phổi vẫn có thể xảy ra. Trường hợp này thường kèm sốt, ho nhiều, mệt mỏi rõ rệt và cần được điều trị y tế sớm.
5. Ho sau khi chuyển phôi có ảnh hưởng tới khả năng đậu thai?
1. Ho nhẹ, ho khan có làm rơi phôi không?
Ho nhẹ, ho khan thông thường không làm rơi phôi. Phôi sau khi chuyển nằm sâu trong buồng tử cung và được bảo vệ bởi niêm mạc tử cung. Những cơn ho nhẹ không tạo ra áp lực đủ lớn để ảnh hưởng đến quá trình làm tổ.
2. Ho mạnh, ho kéo dài và nguy cơ co thắt tử cung
Ho mạnh, ho liên tục trong thời gian dài có thể làm tăng áp lực ổ bụng, gây co thắt nhẹ tử cung. Tuy nguy cơ ảnh hưởng đến phôi là thấp, nhưng trong giai đoạn nhạy cảm, tình trạng này vẫn cần được kiểm soát để tránh rủi ro không mong muốn.
3. Những quan niệm sai lầm thường gặp về ho và chuyển phôi
Nhiều người cho rằng chỉ cần ho hay hắt hơi là có thể “rơi phôi”, điều này không có cơ sở khoa học. Sự lo sợ quá mức đôi khi còn gây hại hơn ho nhẹ, vì stress có thể ảnh hưởng tiêu cực đến nội tiết và miễn dịch.
Ho sau chuyển phôi đa phần là hiện tượng lành tính, thường liên quan đến thay đổi nội tiết, tác dụng phụ của thuốc hoặc yếu tố môi trường. Trong hầu hết các trường hợp, ho nhẹ, ho khan không ảnh hưởng đến khả năng đậu thai và không gây nguy hiểm cho phôi. Tuy nhiên, việc theo dõi triệu chứng và nhận biết các dấu hiệu bất thường là rất cần thiết để đảm bảo an toàn. Giữ tâm lý thoải mái, chăm sóc sức khỏe đúng cách và thăm khám kịp thời sẽ giúp tăng cơ hội thành công cho hành trình IVF.